In Memoriam

Mark Grammens (1933-2017)


Meervoud wil graag hulde brengen aan Mark Grammens (1933-2017), de nestor van de Vlaamse journalistiek. De analyses over zijn politieke kleur en zijn rebelse eenzaamheid kon u al elders lezen (in Doorbraak en ’t Pallieterke bijvoorbeeld), maar wij wensen eenvoudige bezinning in acht te nemen bij het heengaan van een groot journalist.

De kans is groot dat u bekend bent met het werk van Mark Grammens, vooral bekend natuurlijk van zijn publicatie Journaal, maar ook van zijn hoofdredacteurschap bij onder anderen De Nieuwe, dat hij zelf oprichtte, en van zijn Tijdschrift voor Diplomatie. Ook bij Meervoud was Grammens columnist.

In Doorbraak verschenen vorige week al bijdragen over de erfenis die Mark Grammens nalaat, en ook in de reguliere pers boog men zich over de vraag of Grammens nu links dan wel rechts kon genoemd worden. Uiteindelijk doet dat er niet zoveel toe; Mark Grammens was vooral zichzelf en kon moeilijk in een hokje gestopt worden. Dat de man een eigenzinnige en strenge leermeester was voor de journalistiek en dat hij niet geëvenaard werd in Vlaanderen, zoals Frans Crols in ’t Pallieterke schrijft, klopt natuurlijk. Dat de rest van de journalistiek in Vlaanderen beter meer zoals Mark Grammens zou zijn dat klinkt dan weer begrijpelijk, maar heeft op zich weinig waarde. Mark Grammens kon ook alleen maar schitteren omdat hij gedurende zijn leven een moeilijk en zeer eigen pad bewandelde.

De komende maanden en jaren zal duidelijk blijken wat de erfenis van Grammens is, en hoe zijn inzichten de wereld nog vorm zullen geven (of dat niet zullen doen). Het komt erop aan zijn bijdragen grondig en kritisch na te lezen, te bespreken en te gebruiken binnen het maatschappelijke speelveld. Maar voorlopig slagen wij dus aan het lezen en onthouden we ons van recuperatie en vaststaande analyses. Grammens was te diepzinnig en te grondig om nu in een snelle mening gevat te worden. Het laatste wat we willen is hem vergeten nadat we zijn in memoriam geschreven hebben.

Oprecht bedankt, Mark, het ga je goed, en hulde ook aan jouw Els Grootaers, de vrouw zonder wie Journaal nooit had kunnen bestaan.

Christophe Degreef